AB Konseyi, 16 Temmuz 2026’da Andorra ve San Marino ile ortaklık anlaşmasının imzalanmasına ve geçici uygulanmasına izin verdi. Anlaşma, iki ülkenin AB iç pazarıyla ilişkilerini genişletmeyi hedefliyor. Avrupa’da alternatif yerleşim ve yatırım planlayan Türk vatandaşları için gelişme önemli; ancak bu karar, Andorra veya San Marino’da oturum alan herkesin bütün AB ülkelerinde otomatik çalışma hakkı kazandığı şeklinde yorumlanmamalı.
Anlaşma hangi alanları kapsıyor?
Konsey açıklaması, ortak kurallar ve rekabet koşulları altında genişletilmiş iç pazara katılımı öngörüyor. Finansal hizmetlerde erişim ise kademeli olacak ve iki ülkenin düzenleme ile denetim sistemlerinin değerlendirilmesine bağlı ilerleyecek.
Çerçeve; araştırma, eğitim, sosyal politika, çevre, tüketicinin korunması ve kültür gibi alanlarda işbirliğini de kapsıyor. Ülkelerin küçük nüfusları, coğrafi koşulları ve komşularıyla ilişkileri anlaşmada dikkate alınıyor. Dolayısıyla yalnızca yatırımcı oturumuna ilişkin tek maddelik bir değişiklikten söz edilmiyor.
Konsey kararı sürecin hangi aşaması?
16 Temmuz kararının konusu imza ve geçici uygulama yetkisi. Açıklanan sonraki aşamalarda üye devletlerin ön imzaları, Avrupa Komisyonunun AB adına imzası ve Avrupa Parlamentosunun onayı yer alıyor; ardından dosya resmî sonuçlandırma için yeniden Konseye gelecek.
Bu sıralama, siyasi onay ile bütün bireysel hakların kullanılmaya başlamasının aynı tarih olmayabileceğini gösteriyor. Yatırım veya taşınma kararı açısından uygulanacak hüküm, yürürlük tarihi ve kişinin statüsü birlikte incelenmeli.
Oturum kartı, vatandaşlık ve Schengen vizesi farklı haklar
Bir ülkede yaşama izni, o ülkenin vatandaşlığı değildir. Aynı şekilde kısa süreli sınır geçişi kolaylığı, başka bir ülkede uzun süre yaşama veya çalışma hakkıyla eş tutulamaz. Türk vatandaşlığı devam eden kişinin hakları değerlendirilirken yalnızca yaşadığı ülke değil, sahip olduğu belge ve başvuracağı ülkenin kuralları da önem taşır.
AB’nin üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin seyahat açıklaması, Schengen kısa kalışlarını genel olarak herhangi bir 180 günlük dönemde 90 güne kadar ziyaret çerçevesinde ele alıyor. Belirli bir Schengen ülkesinin geçerli uzun süreli vizesi veya oturum izniyle diğer Schengen ülkelerine kısa ziyaret koşulları bulunuyor; bu açıklama her Avrupa ülkesinin verdiği belgenin aynı etkiyi yarattığı anlamına gelmiyor.
Türk okur için neden izlenmeye değer?
Andorra veya San Marino’yu yerleşim alternatifi olarak düşünen bir aile, yerel oturum şartlarını AB içindeki iş ve eğitim planından ayrı değerlendirmeli. “Avrupa’da oturum” ifadesi tek başına yeterince açıklayıcı değil: hangi ülkede yaşanacağı, nerede çalışılacağı ve hangi ülkeye ne süreyle gidileceği somutlaştırılmalı. Temmuz anlaşması bu ilişkilerin gelişmesi açısından önemli bir adım; kişisel hakların kapsamı ise ilgili uygulama kurallarıyla belirlenecek.